Gouden oorbellen: geschiedenis, politiek & cultuur

Gouden oorbellen: geschiedenis, politiek & cultuur

  • Hoe lang bestaan gouden oorbellen al?
  • Waarom draagt een piraat een gouden oorring?
  • Welke politieke betekenis kregen gouden oorbellen?
  • Hoe worden oorringen nu gedragen?

Oorbellen in geelgoud, witgoud, roodgoud of platina zijn het perfecte geschenk voor elke vrouw. Ook mannen dragen steeds vaker een of meerdere oorbellen. Maar is dit altijd zo geweest? En zijn gouden oorbellen altijd louter decoratief geweest? Ontdek hier wat gouden oorbellen betekend hebben doorheen de geschiedenis op gebied van economie, politiek, geloof en cultuur.

  • 1.00 karaat diamanten halo oorbellen in platina Vanaf USD 3.420
    (excl. BTW)
  • 2.50 karaat klassieke diamanten oorbellen in rood goud met vier griffen Vanaf USD 720
    (excl. BTW)
  • 4.00 karaat klassieke diamanten oorbellen in wit goud met vier griffen Vanaf USD 720
    (excl. BTW)
  • 3.00 karaat diamanten princess oorbellen in platina Vanaf USD 1.980
    (excl. BTW)

Hoe lang bestaan gouden oorbellen al?

Wist u dat gouden oorbellen lang voor Christus al vervaardigd werden door onder meer de Minoërs? De Minoïsche beschaving was tussen het derde millennium voor Christus en 1200 voor Christus gevestigd op het Griekse eiland Kreta. Hoe deze beschaving is ontstaan, is onduidelijk. Wat we wel weten is dat dit de eerste grote beschaving in Europa was.

Economie was uiterst belangrijk om die beschaving in stand te houden. De Minoërs dreven dan ook handel met buurvolkeren in Klein-Azië, het schiereiland in het uiterste westen van Azië dat een deel van Turkije beslaat, en het Griekse vasteland. De ligging van het eiland in het midden van de Middellandse Zee versterkte hun handelspositie.

Ook de Egyptenaren en de Feniciërs, de huidige Libanezen, kwamen naar Kreta om er hun goederen te ruilen. Door die vele contacten met verschillende andere volkeren waren de Minoërs meesters in metaalbewerking geworden. Ze maakten onder andere zeer fijne sieraden van brons, koper en goud, waaronder dus gouden oorbellen.

En zelfs in de Bijbel wordt verwezen naar gouden oorbellen. Weliswaar minder positief. Toen Mozes de Sinaïberg besteeg om met God te praten, wachtte het volk lang op hem. Ze schaarden zich rond Aäron, volgens de Hebreeuwse Bijbel de broer van Mozes en de eerste hogepriester van de Israëlieten, met de vraag voor hen een God te maken die voor hen uit kon gaan.

Ze meenden dat Mozes niet meer van de berg zou afdalen en dus antwoordde Aäron: “Neem dan uw vrouwen, zonen en dochters hun gouden oorringen af en breng die mij”. Na omsmelting van alle oorringen maakte hij een gouden kalf dat door het volk aanbeden werd als de God die hen uit Egypte had bevrijd. Wat niet in goede aarde viel bij Mozes en God...

TIP: lees hier ook wat diamant vroeger betekende in de literatuur.  

Waarom draagt een piraat een gouden oorring?

Als er twee dingen zijn die een piraat typeren, dan zijn het wel de befaamde kreet ‘aargh’ en de gouden oorbel. De kreet is een verzinsel, maar het dragen van een gouden oorring kan wel verklaard en gestaafd worden. Een van de mogelijke verklaringen is gebaseerd op de acupunctuur, de Oosterse geneeswijze waarbij naalden in het lichaam geprikt worden.

Een recentere Westerse vorm van acupunctuur is de auriculotherapie of ooracupunctuur. Hierbij wordt uitsluitend de oorschelp, waarop alle onderdelen van het lichaam zijn geprojecteerd, gebruikt. Ook oogklachten kunnen zo verholpen worden. En hoewel neuroloog Paul Nogier zijn auriculotherapie pas voorstelde in 1957, werd dit gebruik al toegepast in de 18de en 19de eeuw.

Zo zijn er beschrijvingen gevonden van Valsalva en Malgaigne, twee artsen uit die periode, over het positieve effect van oorprikkeling bij zenuwpijnen. En in de Belgische en Nederlandse volksgeneeskunde werd het dragen van een gouden ring door het oor aangeraden om oogklachten te genezen en zelfs te voorkomen.

Zowel bij Hindoes, Arabieren als zigeuners is dit gebruik geconstateerd. Maar dus ook bij piraten die ervan overtuigd waren zo een beter gezichtsvermogen te hebben op open zee. Ook het bekende ooglapje zou gebruikt zijn voor een beter zicht. Zo zou er telkens een oog gewend zijn aan het donker. Ze moesten het maar verschuiven om benedendeks meteen beter te zien.

Een andere verklaring voor de gouden oorbellen van de piraat, heeft te maken met de kans op het omkomen op zee. Het was zowel voor piraten als voor andere zeelieden een soort verzekering. Als ze verdronken en ergens aanspoelden, kon de verkoop van de gouden oorbellen hun begrafenis financieren. Maar of dat effectief zo gebeurde...

Welke politieke betekenis kregen gouden oorbellen?

Tot de Tweede Wereldoorlog was zowat iedere blanke Amerikaan ervan overtuigd dat het blanke ras superieur was. Zelfs tijdens de oorlog, of toch zeker in het begin ervan, werden de zwarten zoveel mogelijk apart gehouden van de blanken en vooral ingezet voor het uitvoeren van de vuilere werkjes.

Na de oorlog werd de rassenscheiding in de Verenigde Staten vrijwel onhoudbaar. Uit verschillende hoeken lieten zwarten van zich horen. Op 28 augustus 1963 werd er door 6 burgerrechtenorganisaties een mars naar Washington georganiseerd voor meer arbeidsplaatsen, vrijheid en gelijkheid. Daar weerklonken toen de legendarische woorden van Martin Luther King “I have a dream”.

Naast de gematigde burgerrechtenbewegingen ontstond in de jaren 60 ook een meer radicale stroming: black power. Deze Afro-Amerikanen droegen gouden oorringen ter onderstreping van hun identiteit. Juwelen hadden immers altijd al deel uitgemaakt van de Afrikaanse cultuur en dus werden deze aan het uniform van de Black Panther Party toegevoegd.

In de late jaren 60 begon een andere groep zich te verzetten tegen discriminatie, geweld, oorlog en liefdeloosheid: de hippies. Ook de mannen die deel uitmaakten van deze jongerencultuur droegen oorbellen. Zo werden oorbellen bij mannen het symbool van rebellie en non-conformistisch denken. 

In die liefdevolle jaren 60 werd tevens homoseksualiteit meer bespreekbaar. De homo-emancipatie kreeg echter een zware terugslag in de jaren 80 met de ontdekking van aids. In die periode begonnen wel steeds meer homoseksuele mannen een oorbel in het rechteroor te dragen. Een uiting van hun geaardheid. Een oorbel links dragen betekende dat u hetero was. Deze statement nam af halverwege de jaren 90.   

TIP: vind in dit artikel tips voor mannen die sieraden kopen voor zichzelf.

Hoe worden oorringen nu gedragen?

Man, vrouw, zwart, blank, jong, oud, homo, hetero... Vandaag de dag draagt iedereen gouden oorbellen. Met geen andere betekenis dan de decoratieve functie ervan. Of dat is tenminste toch zo in de westerse cultuur. In andere culturen blijkt het dragen van oorbellen alsnog een religieuze betekenis te hebben.

Zo is het in de Islam verboden voor de man om gouden sieraden te dragen. Sommige Islamietische geleerden benadrukken dat goud symbool staat voor luxe wat leidt tot de ondergang. Andere geleerden beweren dan weer dat goud vrouwelijke eigenschappen heeft waar enkel een vrouw tegen bestand is.

Ook zijn nog heel wat moderne Afro-Amerikanen gesteld op hun ‘hoops’. Zoals eerder vermeld in dit artikel, onderstreepten leden van de Black Power destijds hun identiteit door het dragen van gouden oorbellen. Het sieraad is dus doorheen de geschiedenis tot op de dag van vandaag symbolisch gebleven voor de zwarte cultuur.

Eigenlijk geldt dat voor sieraden in het algemeen. Is het u al opgevallen dat rappers meestal overladen zijn met gouden kettingen? Gouden juwelen zijn onlosmakelijk verbonden met de hiphopcultuur. Volgens onderzoek zou dit enerzijds zijn ter compensatie van de vaak armere jeugd en anderzijds om indruk te maken op hun rivaal. 

‘Dress to impress’ om het zo te zeggen...  Bent u zelf ook nog op zoek naar een paar gouden oorbellen waarmee u imponeert? Ontdek uzelf in het aanbod authentieke gouden oorbellen of contacteer de experten van BAUNAT voor een met de hand vervaardigd juweel op maat.

Geschreven door: GERD VAN DE VEL Diamond Jewellery Advisor

Neem contact op met mij via

Delen op:

Gerelateerde blogs

Meest populaire blogs

  • Wat u moet weten over uw diamant
    Wat u moet weten over uw diamantHoe zeldzaam is een diamant eigenlijk? Hoe kan een diamant alsnog beschadigd raken? BAUNAT weerlegt of bevestigt de meest voorkomende veronderstellingen over diamant. Wat is waar,...
  • Waar kan ik mijn ideale diamanten ring kopen?
    Waar kan ik mijn ideale diamanten ring kopen? Waar kan ik de mooiste diamanten ring vinden? Waar kan ik zeker de juiste diamant kopen? Voor elke belangrijke gelegenheid is diamant kopen een schitterend idee. De perfecte...
  • Hoe kan ik als man diamanten juwelen kopen?
    Hoe kan ik als man diamanten juwelen kopen?Hoe kan ik als man diamanten juwelen kopen die bij mijn uitstraling passen? Wat voor sieraden en accessoires heb ik om uit te kiezen? Hoewel accessoires voor heren al even aan een...
  • Waar ga ik best zeldzame gekleurde diamanten kopen?
    Waar ga ik best zeldzame gekleurde diamanten kopen?Hoe kan ik haar juweel waardevoller maken? Een gepersonaliseerd diamanten sieraad kopen, tilt elke gelegenheid naar een hoger niveau. Niet alleen gravures of bijzondere vormen...
  • Hoe kan ik gekleurde diamanten kopen als investering?
    Hoe kan ik gekleurde diamanten kopen als investering?Welke lucratieve investering kies ik? Waarom zou ik gekleurde diamanten kopen? Uw beleggingsportefeuille kan best wat diversificatie gebruiken. Vooral bij een grotere belegging of...