• Wat betekent de diamant mijn voor de Botswaanse economie?
  • Hoe profiteert de lokale bevolking mee van de rijke aardbodem?
  • Wat zegt de Botswaanse wet over de diamanthandel?

Hoewel landen als Rusland, Canada en Australië tegenwoordig hun steentje meer dan bijdragen, wordt er voor de diamantproductie vooral naar Afrika gekeken. Een van de belangrijkste Afrikaanse diamantproducenten is Botswana. Het land, dat toen nog Beetsjoeanaland heette, was van 1885 tot 1966 een protectoraat van Groot-Brittannië.

Nochtans werden er tijdens het Brits protectoraat geen grondstoffen ontdekt. De Beers prospecteerde het land al sinds 1954, maar vond er pas in 1967 diamanten. En hoewel het toen nog onduidelijk was welke rijkdom de grond exact herbergde, is Botswana inmiddels economisch afhankelijk van de diamant mijn. Misschien zelfs té afhankelijk…

Diamant mijn in Botswana. BAUNAT bevestigt het belang van diamant voor het land.

Wat zijn de belangrijkste diamant mijnen van Botswana?

Een diamant legt een lange weg af van de mijn tot de winkel. In Botswana werd de eerste diamant mijn in 1971 opgestart in het oosten van het land op ongeveer 240 kilometer van Francistown, het centrum van de eerste Zuid-Afrikaanse gold rush. Deze diamant mijn, die tevens de grootste openputmijn ter wereld is, kreeg de naam Orapa, wat ‘rustplaats van de leeuwen’ betekent. 

Het economische belang van deze diamant mijn is niet te onderschatten. In 2017 produceerde de mijn (die aan 2800 mensen voltijds werk biedt) maar liefst 1.1 miljoen karaat. Ter ondersteuning werd er een nieuwe stad gebouwd met 162 gezinswoningen, vertrekken voor 2010 single mannen, een ziekenhuis, 2 scholen, een centrum voor volwassenenonderwijs en recreatieve voorzieningen.

De belangrijkste diamant mijn in Botswana is echter de Jwaneng, wat zoveel betekent als ‘plaats van kleine stenen’. Deze mijn ligt in het zuidwesten van het land en is eigendom van Debswana, een samenwerkingsverbond tussen De Beers en de regering van Botswana. De Jwaneng-mijn is de op een na nieuwste van de 4 mijnen die er door het bedrijf geëxploiteerd worden.

Het is de eerste diamant mijn in Botswana die een internationaal ISO 14001-certificaat behaalde voor het naleven van de milieuwetgeving. De huurovereenkomst van de mijn omvat tevens het Jwana Game Park, een wildpark dat naast tal van Afrikaanse landdieren ook een bedreigde giersoort onderdak biedt. Jwaneng heeft bovendien ook een uitstekende reputatie op het gebied van veiligheid.

Ook de Karowe-mijn was oorspronkelijk in het bezit van De Beers. Karowe betekent ‘kostbare steen’ en die naam is meer dan toepasselijk. In 2015 botsten mijnwerkers er op de grootste diamant die de voorbije 100 jaar gevonden werd. De steen was ongeveer een tennisbal groot en kreeg de naam Lesedi La Rona. De Britse juwelier Laurence Graff kocht de kleurloze diamant van 1109 karaat voor 53 miljoen dollar. Een aardig bedrag, doch niet het hoogste bedrag allertijden voor diamant.

Man met handen vol edelstenen bij Afrikaanse diamant mijn. BAUNAT

Hoe afhankelijk is Botswana van de diamant mijnen?

Volgens David Magang, ondernemer en voormalig minister van Mineralen en Water van Botswana, is het land inmiddels té afhankelijk geworden van de diamant mijnen. "Meer dan 70% van de overheidsgelden komt uit de export van mineralen", opperde hij enkele jaren geleden tijdens een toespraak in het kader van de 50-jarige onafhankelijkheid van zijn land.

U moet weten dat voor de onafhankelijkheid in 1966 Botswana nog tot de 20 armste landen ter wereld behoorde. De ontdekking van de zeldzame diamant zorgde voor een economische groeispurt waardoor het inmiddels een van de rijkste Afrikaanse landen is. En dat terwijl er alsnog een hoge werkloosheid heerst. De Chinese vraag naar diamanten nam de voorbije jaren immers af wat Botswana al de nodige banen kostte.

Desondanks het plan om de productie van de Jwaneng diamant mijn op te trekken, raken de mijnen in Botswana langzaam uitgeput en zal het land dus sowieso moeten werk maken van economische diversificatie. Een traag evoluerend proces... Macro-econoom Gaotlhobogwe Motlaleng ziet gezien de moeilijkheden om nieuwe economische markten aan te boren de meeste kansen in een diversificatie van de huidige economische activiteiten.

De regering plaatste de economische diversificatie in ieder geval op de prioriteitenlijst en heeft de voorbije jaren al tal van inspanningen geleverd om het land toeristisch aantrekkelijker te maken. Men is het erover eens dat de unieke en overvloedige natuurlijke bronnen een direct voordeel opleveren voor de toeristische sector. De lokale bevolking kan hier zeer actief bij betrokken worden aangezien de toeristische sector een sector is die werkgelegenheid biedt aan laag- tot hooggeschoolden.

Boottocht tussen badende olifanten. BAUNAT over toerisme als alternatieve inkomst voor Botswana.

Wat betekent diamant voor de lokale bevolking?

We haalden al even aan dat hoewel Botswana een van de rijkere Afrikaanse landen is, het aantal werklozen er blijft stijgen. Tevens heeft Botswana het hoogste aantal HIV-geïnfecteerde inwoners ter wereld. Naar schatting zou meer dan 30% van de Botswaanse bevolking besmet zijn met het virus.

Dit betekent dat werkkrachten hun werk in de diamant mijn vroegtijdig moeten stopzetten of zelfs vroegtijdig sterven waardoor individuele gezinnen financieel geraakt worden. De joint venture Debswana onderneemt dan ook stappen in de strijd tegen HIV en AIDS en financiert zelfs 90% van de antiretrovirale medicijnen voor haar werknemers en hun partners. 

De return van de diamant mijn gaat zelfs nog verder. Debswana zette een netwerk van AIDS-coördinatoren en hulpverleners op om het bewustzijn rond aids op de werkvloer te verhogen. Het bedrijf nam bovendien in haar beleid op enkel zaken te doen met partners die kunnen aantonen ook in te zetten op aidspreventie.

Ook de regering vindt het belangrijk dat de bevolking mee kan profiteren van de rijke bodem waarover ze zich dagelijks verplaatst. Eens de diamantsector goed begon te boeren in Botswana, werd er beslist dat de opbrengst van de diamant mijnen moest geïnvesteerd worden in de toekomst van het land. Duurzame projecten zoals onderwijs, watervoorzieningen en wegen kwamen op de prioriteitenlijst te staan.

Door diamanten te kopen uit Botswana, draagt u dus bij aan de verdere ontwikkeling van het land. Ook de Afrikaanse landen Namibië, Zuid-Afrika en Tanzania gebruiken de omzet van de diamant mijn op een verantwoorde manier. U bent dus zeker van conflictvrije diamanten waar de lokale bevolking rechtstreeks of onrechtstreeks van profiteert.

Botswaanse schoolkinderen op uitstap. BAUNAT onderstreept hoe belangrijk de diamant mijn is voor locals.

Wat zegt de Botswaanse wet over de diamanthandel?

Reuters, de nieuwsdienst met meer dan 2500 journalisten in bijna 200 landen en tevens internationale leverancier van financiële data, meldde in september 2017 dat Botswana de wet betreffende diamanthandel aanpaste. Het doel van de wetswijziging was de overheid de eerste optie te geven om diamanten te kopen die ‘ongewoon’ zijn.

In het wetsvoorstel werd de term ‘ongewoon’ niet verder gespecifieerd. Een functionaris vertelde aan de plaatselijke krant dat het gaat om stenen die ongewoon groot zijn, bijzonder helder zijn of een ongebruikelijke kleur hebben. De ontdekking van de uitzonderlijke Lesedi la Rona in de Karawe diamant mijn was de aanleiding voor dit wetsvoorstel.

Elke producent die in het bezit komt van zo’n ‘ongewone steen’ is dus bij wet verplicht dit binnen de 30 dagen te melden aan de minister. ‘De prijs die door de overheid moet worden betaald voor een ruwe of onbewerkte edelsteen die door de producent te koop wordt aangeboden, wordt tussen de partijen overeengekomen in overeenstemming met de huidige marktprijs van de ruwe of onversneden edelsteen,’ aldus de Botswaanse wet.

Wilt u zelf investeringsdiamanten kopen? Of eerder ethische en hoogwaardige diamantjuwelen? Maak uw keuze uit het ruime aanbod diamantjuwelen van BAUNAT of contacteer onze diamantexperten via telefoon, mail of chat voor extra advies.

Share on:
GERD VAN DE VEL