Smart in Every Way

Van juwelen van toen tot de diamanten verlovingsring van vandaag

Van juwelen van toen tot de diamanten verlovingsring van vandaag

  • Wat betekenden juwelen voor de oude Egyptenaren, Grieken en Romeinen?
  • Hoe kwam het metier van edelsmid tot stand in de middeleeuwen?
  • Hoe ontstond de traditie van de diamanten verlovingsring?

Goud en diamanten hebben altijd al tot de verbeelding gesproken. Zowel het vervaardigen als dragen van juwelen, kennen dan ook een lange geschiedenis. Een geschiedenis doorspekt met gebruiken die ontstonden, verloren gingen en nieuw leven ingeblazen werden. Wat was de betekenis van sieraden in de oudheid? Waarom gaven de Romeinen hun aanstaande een sleutelvormige ring? En hoe ontstond de traditie van de diamanten verlovingsring? 

  • Entourage ring in wit goud met ovale saffier en ronde diamanten Vanaf USD 2.240
    (excl. BTW)
  • 1.00 caraat diamanten halo oorbellen in wit goud Vanaf USD 3.060
    (excl. BTW)
  • 0.50 caraat diamanten solitaire ring in wit goud Vanaf USD 1.050
    (excl. BTW)
  • 1.20 caraat diamanten alliance in wit goud Vanaf USD 2.010
    (excl. BTW)

Alvorens onze reis door de tijd aan te vangen, staan we eerst even stil bij de verschillende beroepen binnen de edelsmeedkunst. De meeste onder ons denken immers dat goudsmid of zilversmid verwijst naar het materiaal dat deze ambachtslieden gebruiken. De benaming verwijst echter naar wat ze vervaardigen, niet waarmee ze het vervaardigen.

Wat is dan het verschil tussen een goudsmid en een zilversmid? Hoewel het onderscheid tussen beide metiers niet zo nauw afgelijnd is, focust de goudsmid zich vooral op klein werk zoals juwelen en kunstobjecten. De zilversmid maakt eerder gebruiksvoorwerpen zoals bestek, kandelaars en kelken. Om deze verwarring te voorkomen, geven de meesten de voorkeur aan het woord edelsmid.

Edelsmid van BAUNAT bewerkt goud en diamanten tot hoogkwalitatief juweel Edelsmeedkunst legde doorheen de eeuwen een belangrijke weg af om vandaag de meest hoogstaande kwaliteit te kunnen bieden.

Die edelsmeedkunst kent in ieder geval een lange geschiedenis. Maar nog voor dit beroep werd uitgeoefend, werden er al juwelen vervaardigd. Sieraden zijn zo oud als de mens zelf. Maar net als de technieken voor het vervaardigen van juwelen, evolueerde ook hun betekenis en doel doorheen de jaren.

Wat betekenden juwelen voor de Egyptenaren?

In het oude Egypte waren juwelen geen teken van rijkdom. Rijk of arm, man of vrouw, jong of oud: iedereen droeg sieraden. Toch was hun functie meer dan enkel decoratief. Juwelen werden er bijvoorbeeld vaak gebruikt bij ruilhandel. Maar ook als militaire onderscheiding, diplomatieke gift of amulet waren ze geliefd in het rijk der farao’s.

Sommige sieraden werden dus gebruikt om, net als amuletten, het kwade te weren en de bescherming van een goddelijke macht te verkrijgen. Daarom waren ze ook onmisbaar in het hiernamaals. Er werd door historici dan ook lang gedacht dat juwelen in de faraonische cultuur uitsluitend bestemd waren voor de doden.

Goud en diamanten komen terug op muurschilderingen van de Oude Egyptenaren Juwelen werden bij de oude Egyptenaren dagelijks gedragen als onder andere decoratie, amulet, militaire gift, onderscheiding en ruilmiddel.

Gevonden tekeningen, voorwerpen en grafdecoraties weerlegden deze stelling. Meer zelfs: een gevonden afbeelding van de werkplaats van een juwelier verschafte nieuwe inzichten over de betekenis van juwelen en het metier op zich. Zo kregen de ambachtslieden bijvoorbeeld strikte regels opgelegd om aan de religieuze functie van de sieraden te kunnen voldoen.

Wist u trouwens dat de oude Egyptenaren al vertrouwd waren met technieken als het gieten, solderen en uithameren van metaal? Zelfs de gecompliceerde granulatietechniek waarbij men goud tot kleine korreltjes laat stollen om vervolgens vast te smelten op het sieraad, werd door hen al toegepast. Deze techniek werd door de Etrusken tussen 600 en 480 V.C. geperfectioneerd en later ook in de middeleeuwse smeedkunst toegepast.

Welke invloed hadden de oude Grieken op onze juwelen?

In het oude Griekenland werden rond 1400 V.C. goud, diamanten en andere edelstenen gebruikt voor het vervaardigen van juwelen. De sieraden waren niet voor dagelijks gebruik, maar om bij speciale publieke aangelegenheden mee te pronken. In tegenstelling tot de Egyptenaren gebruikten zij juwelen dus wel als teken van rijkdom en macht.

Ook voor de herkomst van het woord diamant keren we terug naar de Griekse beschaving. De Grieken, die dachten dat diamanten de tranen van de goden waren, gaven deze edele steen de naam ‘adamao’ wat zoveel betekent als ‘ik tem’ of ‘ik onderga’. Het woord ‘adamas’ wordt ook uit het Oudgrieks vertaald als ‘onverslaanbaar’. Een uitstekende woordkeuze aangezien diamant het hardste materiaal ter wereld is.

Rijke vrouw op Griekse vaas draagt goud en diamanten om haar status te benadrukken - BAUNAT Hoogstaande figuren werden bij de Oude Grieken afgebeeld met juwelen om hun status te benadrukken.

En ook het woord ‘karaat/caraat’ waarmee we het gewicht van goud en diamant bepalen, hebben we aan de oude Grieken te danken. Al in de oudheid wist men dat de zaden van de Johannesbroodboom een constant gewicht van ongeveer 0,2 milligram hebben. Om die reden werd het zaadje dat in het Grieks ‘keration’ genoemd werd, als gewichtseenheid gebruikt.

Welke juweeltradities erfden we van de Romeinen?

Net als de oude Grieken, droegen ook de Romeinen veel juwelen. Al was er een onderscheid in functie tussen juwelen voor vrouwen en mannen. Vrouwen droegen juwelen om zich mooi te maken en mee te pronken, mannen droegen enkel sieraden die nuttig waren zoals spelden en zegelringen.

Hoewel de Romeinse sieraden vaak geïnspireerd waren op de Griekse sieraden, waren ze zwaarder, luxueuzer en dus ook duurder. U mag gerust stellen dat we de gouden armband aan de Romeinen te danken hebben. Ze werden zowel om de pols als om de bovenarm gedragen en werden vooral versierd met motieven als slangen en leeuwenhoofden.

Maar ook thema’s die vooral populair waren bij de oude Grieken, zoals honden en bladeren, werden graag door de Romeinen gebruikt. Voor de grote doorbraak van de gouden armband moeten we wel enkele eeuwen vooruit. Die grote doorbraak kwam er rond 1820 in Parijs. Toen ontstond trouwens ook meteen het gebruik om meerdere armbanden te stapelen. Een trend die nu ook weer helemaal in is.

Romeinse hooggeplaatsten afgebeeld met goud en diamanten met natuurlijke motieven - BAUNAT Romeinse goden en hooggeplaatsten werden afgebeeld met juwelen gebaseerd op de natuur zoals lauwerenkransen.

Hoewel het niet helemaal duidelijk is waar de trouwringtraditie vandaan komt, zouden we die grotendeels aan de Romeinen te danken hebben. Ringen werden wel al bij de Egyptenaren gebruikt als symbool van liefde, maar het uitwisselen van ringen bij een huwelijk zou dus een eerder Romeins gebruik zijn.

Een Romeinse man claimde zijn vrouw door haar een sleutelvormige ijzeren of bronzen ring te geven. De sleutel symboliseerde het feit dat ze zowel de man zijn hart als zijn wereldse bezitting had ontsloten. De Romeinse vrouw had bij het huwelijk immers recht op de helft van zijn fortuin. Pas ronde de derde eeuw werden deze trouwringen uit zilver of goud vervaardigd.

Waarom zijn de middeleeuwen een belangrijke mijlpaal?

Hoe dichter we de middeleeuwen naderen, hoe meer het maken van juwelen als een kunstvorm bestempeld kan worden. De middeleeuwen waren een belangrijke periode voor het metier van goud-, zilver-, of edelsmid. Met de opkomst van de steden in Europa in de 14de eeuw ontstonden ook de gilden of ambachten.

Beroepen, waaronder dat van goudsmid, werden toen gereguleerd. Dit betekende dat er voorwaarden gesteld werden om een bepaald ambacht te mogen uitoefenen. Vaak behoorde tot die toelatingseisen dat men geboren moest zijn in een familie van goudsmeden. Destijds was het immers wel gebruikelijker dat een beroep binnen de familie werd verdergezet.

Middeleeuws portret toont jonge vrouw met goud en diamanten - BAUNAT De Middeleeuwen waren een belangrijke periode in de evolutie van juwelen dankzij bijschaving van technieken. Op portretten werden diamanten als zwarte stenen afgebeeld.

Zowel voor goud als diamanten waren de middeleeuwen een belangrijke periode. Diamanten wonnen in die periode enorm aan populariteit omdat men geloofde dat ze genezende eigenschappen hadden. Maar ook het diamantslijpen is ontstaan in de late middeleeuwen. Tot dan werden diamanten enkel in hun natuurlijke ruwe vorm gebruikt.

Het einde van de middeleeuwen betekende ook het begin van een nieuwe traditie, namelijk die van de diamanten verlovingsring. Toen de oude Romeinen van het toneel verdwenen, leek ook het liefdevol ringen uitwisselen te verdwijnen. In de 12de eeuw werd dit opnieuw opgepikt, maar op de diamanten verlovingsring moesten we wachten tot 1477. 

Wanneer ontstond de traditie van de diamanten verlovingsring?

In 1477 kreeg Maria van Bourgondië als eerste een diamanten verlovingsring om haar vinger. Deze kleindochter van Filips de Goede was als enige dochter van Karel de Stoute zowat de meest begeerde bruid van West-Europa. Toen haar vader onverwachts stierf, erfde zij immers het Bourgondische Rijk en de bijhorende macht.

Op 19-jarige leeftijd werd ze zo de machtigste vrouw van Europa en kreeg ze de bijnaam Maria de Rijke. Aan huwelijkskandidaten geen gebrek. Maar de oorlog met Frankrijk deed de Vlamingen inzien dat een sterk verbond zich opdrong. Toen een Duitse delegatie in 1477 naar Brugge kwam, droegen zij Maximiliaan van Oostenrijk voor als huwelijkskandidaat.

Schilderij van Maria van Bourgondië met haar goud met diamanten verlovingsring buiten beeld - BAUNAT De Middeleeuwen waren een belangrijke periode in de evolutie van juwelen dankzij bijschaving van technieken. Op portretten werden diamanten als zwarte stenen afgebeeld.

Voor beide partijen was dit huwelijk een slimme zet. Maar ook voor alle bruiden van vandaag. Zoals gezegd was Maximiliaan immers de eerste die zijn aanstaande een diamanten verlovingsring schonk. Dit beïnvloedde de hogere sociale klassen en een nieuwe traditie was geboren.

Het duurde wel nog enkele eeuwen voor dit gebruik werd overgenomen door lagere klassen. Die verschuiving kwam er pas vanaf 1870 toen er in Afrika diamantmijnen werden ontdekt. Het aanbod aan diamanten nam toe, net als de vraag en productie.

Bent u nog op zoek naar een gouden verlovingsring met diamanten om uw eigen verhaal te schrijven? Bekijk ons uitgebreid assortiment of neem contact op met de experten van BAUNAT

Auteur: Inge de Wee
Bron: BAUNAT

Share on:

Related

Most popular

  • Wat u moet weten over uw diamant
    Wat u moet weten over uw diamantHoe zeldzaam is een diamant eigenlijk? Hoe kan een diamant alsnog beschadigd raken? BAUNAT weerlegt of bevestigt de meest voorkomende veronderstellingen over diamant. Wat is waar,...
  • Waar kan ik mijn ideale diamanten ring kopen?
    Waar kan ik mijn ideale diamanten ring kopen? Waar kan ik de mooiste diamanten ring vinden? Waar kan ik zeker de juiste diamant kopen? Voor elke belangrijke gelegenheid is diamant kopen een schitterend idee. De perfecte...
  • Hoe kan ik als man diamanten juwelen kopen?
    Hoe kan ik als man diamanten juwelen kopen?Hoe kan ik als man diamanten juwelen kopen die bij mijn uitstraling passen? Wat voor sieraden en accessoires heb ik om uit te kiezen? Hoewel accessoires voor heren al even aan een...
  • Waar ga ik best zeldzame gekleurde diamanten kopen?
    Waar ga ik best zeldzame gekleurde diamanten kopen?Hoe kan ik haar juweel waardevoller maken? Een gepersonaliseerd diamanten sieraad kopen, tilt elke gelegenheid naar een hoger niveau. Niet alleen gravures of bijzondere vormen...
  • Hoe kan ik gekleurde diamanten kopen als investering?
    Hoe kan ik gekleurde diamanten kopen als investering?Welke lucratieve investering kies ik? Waarom zou ik gekleurde diamanten kopen? Uw beleggingsportefeuille kan best wat diversificatie gebruiken. Vooral bij een grotere belegging of...