Een gouden ring met een fonkelende diamant of robijn is het resultaat van dagen vakmanschap en weken zoeken naar dé perfecte steen in een mijngroeve. Maar het langste proces moet toch wel dat van de edelsteen zelf zijn. Die is namelijk niet op één dag in onze aarde terecht gekomen. We leggen uit hoe edelstenen ontstaan en welke stenen u waar kan vinden.

 

Een edelsteen ontstaat door hoge druk en temperaturen in de aardkorst. - BAUNAT

Hoe ontstaan edelstenen?

Diamanten ontstaan tussen de aardkost en het magma in onze aarde, op zo’n 150 à 250 km diepte. Edelstenen daarentegen worden gevormd op 5 tot 40 km onder de grond. Door aardverschuivingen en vulkaanuitbarstingen werden de edelstenen naar boven gebracht. Zo zijn er drie types rots waarin we edelstenen terug vinden: 

  • Magmatisch of stollingsgesteenten: Wanneer magma afkoelt, kan het langzaam kristalliseren. In combinatie met ijzer of een ander metaal zal het kristal een unieke kleur krijgen, denk maar aan vele soorten gekleurde kwarts. Ook lava die aan het aardoppervlakte stolt, kan een glazige structuur krijgen en een mineraal vormen.

  • Afzettings- of sedimentaire gesteenten: Door erosie belanden deeltjes zand, metaal en kalk in de rivieren en ontstaan alluviale gronden. De stroming zorgt voor immense ophopingen en de steeds zwaardere druk perst het water uit de hoopjes en maakt het gesteente binnenin hard. Zo ontstaan edelstenen zoals jaspis, malachiet en opaal.

  • Metamorfe gesteenten: Gesteenten en mineralen die dieper in de grond worden geduwd, kunnen opnieuw transformeren. Ze worden blootgesteld aan extreme temperaturen of hard samengeduwd met nog andere materialen. Er ontstaan grotere of nieuwe mineralen zoals de alom bekende smaragd, jade, robijn en saffier.

Deze beroemde Gachalá Emerald is ontstaan en gevonden in Colombia. – BAUNAT
In Zuid-Amerika worden al decennia lang heel wat edelstenen ontgonnen. Vooral Brazilië is een vruchtbare plaats voor diamant, robijn en saffier. Het land is de nummer één leverancier van topaas en amethist en zelfs 90% van de wereldwijde aquamarijnvoorraad werd gevonden in het land van samba en voetbal.

In Colombia vinden we uitzonderlijke smaragden in alle soorten kleursaturaties, groottes en met verschillende kenmerken. Het land heeft er zelfs een heus onderzoekscentrum voor smaragden opgericht om namaak van de groene edelsteen tegen te gaan. De steen staat in het land symbool voor macht, maar ook voor een vruchtbare periode, zoals de groene natuur die na de winter opnieuw bloeit.

Andere Zuid-Amerikaans landen waar u kostbare edelstenen kan vinden zijn Bolivia, Chili, Guyana, Peru, Uruguay en Venezuela.

Welke edelstenen vind ik in Azië?

Ook aan de andere kant van de wereld worden edelstenen in verschillende landen opgegraven. Azië is al sinds de prehistorie de grootste producent én consument van edelstenen. U vindt er gekleurde edelstenen als smaragd, opaal, robijn, saffier en jade.

In Rusland vinden we dan weer gigantisch veel diamanten. Zo wat 80% van de wereldreserves werden gevonden in Sacha, een republiek in het noorden van Rusland. Daar wordt de waardevolle grondstof al decennia lang in open-pit mijnen en ondergronds ontgonnen. Ook smaragden, alexandriet, lapis lazuli, topaas, toermalijn en het mineraal granaat zijn te vinden in het land van de vodka.

India was lang de enige plek waar kleurloze diamanten gevonden, tot er in 1726 ook edelstenen in Brazilië werden gevonden. Toch is India nog steeds bekend om juwelen: meer bepaald Jaipur wordt de juwelenhoofdstad van de wereld genoemd omdat er zo veel edelstenen worden geslepen en verwerkt in juwelen. Ook Golkonda is een Indiase stad die vaak gelinkt wordt aan edelstenen. Zo werden er in de mijnen tal van wereldberoemde diamanten gevonden, zoals de Hope Diamond en de Koh-i-Noor.

Ook in Myanmar, Nepal en Vietnam ontstaan heel wat waardevolle edelstenen. Er worden vooral rode robijnen gevonden met een bijzonder intensiteit en fluorescentie, of lichtgevende stenen die geen lichtstralen nodig hebben om te schitteren. Dat fenomeen komt voor bij edelstenen die ontstaan in marmer zonder ijzer. Ijzer kan namelijk een steen schade toebrengen en doffer maken.

We vinden een bloeiende markt en verhandeling van smaragden, robijnen, lapis lazuli, aquamarijn en saffier in Afghanistan. Er wordt hard gewerkt om de mijnbouw zo professioneel mogelijk op te zetten en te ondersteunen. Dat zorgt ervoor dat er heel wat kwalitatieve en schitterende edelstenen geëxporteerd kunnen worden.

Daarnaast zijn er Azië nog enkele landen waar edelstenen ontstaan, namelijk Cambodja, Laos, Pakistan, Sri Lanka en Thailand.
Sinds 2009 is Mozabique de grootste leverancier van rode robijn. – BAUNAT

Welke edelstenen vind ik in Afrika?

Diamant is niet het enige mineraal dat volop ontgonnen wordt in het Afrikaanse continent. Gekleurde mineralen zoals robijn, toermalijn, aquamarijn, topaas en granaat worden er steeds vaker gevonden in de Mozambique Belt. Dat is een gigantische strook waar twee tectonische platen elkaar ontmoetten en die over het hele continent van oost naar zuid loopt. Landen die op deze strook liggen, zoals Namibië, Ethiopië en Madagaskar zijn rijk aan edelstenen, zoals saffier en robijn.

Mozambique zelf is één van de belangrijkste leveranciers van rode robijnen, ook al is dat nog maar het geval sinds de Montepuez Ruby Mine ontdekt werd. In 2009. De robijnen lagen er als het ware voor het rapen, waardoor tienduizenden mensen naar de plek kwamen om zelf te graven. Dat leidde uiteraard tot wanorde en zelfs criminaliteit, tot het 340 km2 grote stuk land werd opgekocht in 2012 door het Britse mijnbouwbedrijf Gemfields die de opgravingen uitvoert en reguleert.
In de Argylemijn ontstaan zeldzame rode, roze en blauwe diamanten. - BAUNAT

Welke edelstenen vind ik in Australië?

In Australië wordt er heel wat opaal van uitzonderlijke kwaliteit gevonden. De edelstenen die er worden ontgonnen bevatten intense kleuren en schitteren prachtig. Zo’n 95% van de wereldreserves van de opalen edelstenen komen uit het land van de kangoeroes, en specifieker uit de stad Andamooka.


In 1851 vonden Australische boeren voor het eerst saffier in de rivieren in New South Wales. Het belangrijkste kenmerk van de Australische saffier is de diepdonkere blauwe kleur, waardoor de edelsteen bijna zwart lijkt.

In de Argylemijn, gelegen in noord-west Australië, moet u dan weer zijn om gekleurde diamanten te vinden. De eerste diamant werd er ontgonnen in 1983. Enkele van de mooiste gekleurde diamanten kwamen er uit de grond: van Champagne en Cognac kleur tot de zeldzame blauwe diamant. De mijn is één van de enige plekken ter wereld waar rode en roze diamanten ontgonnen werden.

De mijn bracht de voorbije jaren gemiddeld 40 miljoen karaat op, maar die reserves raken stilaan uitgeput. Tegenwoordig wordt er nog ‘maar’ 11 tot 17 miljoen karaat opgedolven en tegen 2020 zou de mijn zelfs sluiten.

Ammoliet is een unieke edelsteen ontstaan door de fossilisatie van schelpen. - BAUNAT
In het westen van de Verenigde Staten worden al jarenlang edelstenen ontgonnen. Waar anders, dan in het land van de goudkoorts? Colorado, Arizona en Nevada zijn de bekendste steden om edelstenen als turkoois op te graven. In North Carolina kan u uitzonderlijke robijnen vinden met een extreem rijke rode kleur, maar ook bijzonder grote en kwalitatieve smaragden liggen er verscholen in de aardkorst. Zo werd in 2009 de Carolina Emperor opgegraven, een groene ongeslepen smaragd die maar liefst 310 karaat woog.

In de VS zijn nog heel wat andere edelstenen te vinden: opaal in Nevada, Oregon & Idaho, jade in Wyoming (ook wel de Jade State genoemd), toermalijn in Minnesota, California & New Hampshire en topaas. Er worden zelfs edelstenen gevonden die enkel in Noord-Amerika ontstaan door fossilisatie van schelpen, zoals het prachtige ammoliet.
Er is geen echte industriële mijningindustrie in de VS. Vaak graven families of kleine bedrijven met enkele personeelsleden naar kostbare grondstoffen. In Arkansas is het zelfs mogelijk om voor een luttele 10 dollar een toegangsticket te kopen voor een mijn en er zelf te gaan zoeken naar edelstenen.

Welke edelstenen vind ik in Europa?

Edelstenen uit Europa? Het kan! Er zijn hier toch best wel mooie edelstenen te vinden. In Polen wordt kwaliteitsvolle barnersteen ontgonnen. In Spanje ontstaan edelstenen en mineralen als agaat, kwarts en aventurien. Fluoriet is dan weer extreem zeldzaam omdat het tot op de dag van vandaag enkel in het centrum van Engeland werd gevonden. Een tripje naar Tsjechië kan u moldaviet opleveren, een gesteente dat maar liefst 15 miljoen jaar oud is en op de aarde terecht kwam toen twee meteorieten op de aarde neerstortten.

Droomt u zelf van een kwalitatief juweel met een schitterende en kleurrijke edelsteen? Zoekt u een waardevolle en unieke diamant om in te investeren? Bekijk ons aanbod juwelen met prachtige edelstenen of vraag advies aan onze BAUNAT-experts die alles weten over het ontstaan van edelstenen.
Share on: